Quảng Ngãi ban hành kế hoạch triển khai chương trình OCOP năm 2026, hướng tới nâng tầm sản phẩm địa phương

Chương trình OCOP năm 2026 tập trung triển khai có trọng tâm, gắn sản phẩm với bản sắc văn hóa địa phương và phát triển làng nghề truyền thống. Mục đích là nâng cao giá trị sản phẩm, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân nông thôn, miền núi và hải đảo. Kế hoạch cũng hướng tới hoàn thiện, nâng cấp sản phẩm chủ lực, duy trì chất lượng OCOP đã được công nhận, thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp bền vững, kinh tế tuần hoàn và ứng dụng chuyển đổi số. Yêu cầu chính là bám sát mục tiêu OCOP giai đoạn 2026-2030, xác định rõ vai trò các cấp, đặc biệt UBND cấp xã, đảm bảo tính thống nhất, minh bạch trong đánh giá và tăng cường chuyển đổi số.

Trong năm 2026, Quảng Ngãi đặt mục tiêu duy trì các sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên giai đoạn 2021-2025. Tỉnh phấn đấu có 4-5 sản phẩm nâng hạng từ 4 sao lên tiềm năng 5 sao quốc gia và khoảng 40-50 sản phẩm nâng hạng từ 3 sao lên 4 sao, đồng thời có thêm 60 sản phẩm OCOP mới đạt 3 sao trở lên. Đối với chủ thể OCOP, ít nhất 50% sẽ là hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và vừa; ít nhất 50% chủ thể là người phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số, người khuyết tật điều hành sản xuất kinh doanh ổn định. Tỉnh hướng tới ít nhất 70% chủ thể xây dựng vùng nguyên liệu và liên kết ổn định, 20-30% tham gia kênh bán hàng hiện đại và ít nhất 10% làng nghề truyền thống có sản phẩm OCOP.

Nội dung triển khai bao gồm tuyên truyền rộng rãi về ý nghĩa chương trình. UBND cấp xã đóng vai trò rà soát, phát hiện sản phẩm tiềm năng, hướng dẫn chủ thể hoàn thiện hồ sơ và tổ chức đánh giá ban đầu về nguồn gốc sản phẩm, lao động, ý tưởng và bản sắc địa phương. Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng đơn vị tư vấn hỗ trợ cơ sở sản xuất hoàn thiện, nâng cấp sản phẩm thông qua tập huấn chuyên sâu về quy trình sản xuất, thiết kế bao bì, nhãn mác, xây dựng câu chuyện sản phẩm, đăng ký chất lượng, an toàn thực phẩm, sở hữu trí tuệ và phương án kinh doanh.

Việc đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp tỉnh thực hiện theo quy trình của Thủ tướng Chính phủ, dự kiến hai đợt vào tháng 8 và tháng 11 năm 2026 do Hội đồng OCOP tỉnh chủ trì. Công tác quảng bá, xúc tiến thương mại và kết nối cung - cầu được đẩy mạnh thông qua hỗ trợ chủ thể tham gia xúc tiến thương mại, duy trì điểm giới thiệu sản phẩm OCOP, và đưa sản phẩm lên các sàn giao dịch điện tử. Sau công nhận, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì kiểm tra định kỳ, đột xuất về duy trì chất lượng, điều kiện sản xuất, vệ sinh an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và xử lý nghiêm vi phạm.

Quảng Ngãi áp dụng các giải pháp như tăng cường tuyên truyền, đào tạo về tư duy kinh tế nông nghiệp, OCOP xanh, kinh tế tuần hoàn và kỹ năng xây dựng câu chuyện sản phẩm mang đậm văn hóa bản địa. Về cơ chế, chính sách, tỉnh ban hành chính sách đặc thù hỗ trợ vốn, công nghệ cho hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và vừa, thanh niên, phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số khởi nghiệp. Tỉnh cũng sử dụng hiệu quả nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia và phối hợp Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh triển khai đề án cho vay ưu đãi.

Trong tổ chức sản xuất và quản trị chuỗi giá trị, tỉnh hỗ trợ chủ thể xây dựng liên kết bền vững với nông dân, áp dụng quy trình quản lý chất lượng tiên tiến (VietGAP, GlobalGAP, ISO, GMP, hữu cơ) và thúc đẩy mô hình du lịch cộng đồng đạt chuẩn OCOP. Chuyển đổi số và thương mại điện tử là trọng tâm, với việc ứng dụng công nghệ Blockchain, mã QR để đảm bảo minh bạch, bảo vệ thương hiệu, cùng tập huấn kỹ năng livestream và đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử.

Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan thường trực, chủ trì triển khai chương trình, tham mưu UBND tỉnh trong chỉ đạo, kiểm tra, giám sát và công nhận sản phẩm. Các sở, ngành liên quan như Tài chính, Công Thương, Khoa học và Công nghệ, Y tế, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Dân tộc và Tôn giáo, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch phối hợp chặt chẽ trong bố trí kinh phí, xúc tiến thương mại, ứng dụng khoa học công nghệ, đảm bảo an toàn thực phẩm, phát huy giá trị văn hóa và hỗ trợ vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ngãi tăng cường tuyên truyền, giới thiệu sản phẩm.

Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, các tổ chức chính trị - xã hội, Liên minh hợp tác xã tỉnh tích cực vận động, hướng dẫn, hỗ trợ đoàn viên, hội viên và nhân dân tham gia OCOP, hình thành hợp tác xã và tổ chức thi khởi nghiệp. Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh xây dựng đề án tín dụng chính sách hỗ trợ vốn. Đặc biệt, UBND các xã, phường, đặc khu giữ vai trò then chốt, trực tiếp xây dựng kế hoạch, tuyên truyền, rà soát sản phẩm, hướng dẫn, hỗ trợ, đánh giá ban đầu và gửi hồ sơ đề xuất cấp tỉnh. Các chủ thể sản xuất cần chủ động xây dựng phương án, đầu tư, chuẩn bị hồ sơ, phối hợp với cơ quan chức năng và duy trì chất lượng sản phẩm sau công nhận.

Các sở, ngành, UBND các xã, phường, đặc khu báo cáo tiến độ và kết quả thực hiện nhiệm vụ định kỳ (6 tháng và hàng năm) về Sở Nông nghiệp và Môi trường. Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh và các Bộ, ngành Trung ương. Kế hoạch cũng cho phép điều chỉnh, bổ sung linh hoạt nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, đảm bảo tính phù hợp và hiệu quả cao nhất.